Kur’an’da Maşallah Geçiyor Mu?
Bazen hayat öyle bir noktaya gelir ki, sevdiğin bir arkadaşın, ailenin bir üyesi ya da tanıdığın biri bir başarıya imza atar, ya da sıradan bir an bir şekilde çok özel bir hale gelir. İşte o anda hemen ağzımızdan çıkan, o meşhur “Maşallah!” kelimesi, bir şekilde durumun anlamını, güzelliğini ve önemini vurgular. Bu sözcüğü çoğumuz sıkça duyuyoruz; belki bir çocuğu sevdik, belki bir başarıyı kutladık, belki de bir güzellik karşısında şunu dedik: “Maşallah!” Peki ama, bu kelime gerçekten Kur’an’da geçiyor mu?
İçinde sürekli “Maşallah” diyen insanlarla çevrili bir dünyada yaşıyoruz. Arkadaş gruplarında, ailenin en büyüğünden en küçüğüne kadar herkesin ağzında… Ama acaba bu kelime gerçekten kutsal kitabımızda geçiyor mu? Bunu öğrenmeye karar verdiğimde, kafamda birkaç soru oluştu: “Neden bu kadar sık kullanılıyor?” ve “Bu kelime, dinî bir anlam taşıyor mu?” Gel, birlikte bakalım!
Maşallah Kelimesinin Anlamı
“Maşallah” kelimesi Arapçadan gelir ve “Allah’ın dilemesiyle” veya “Allah ne dilerse” anlamına gelir. Bir başarı, güzellik ya da iyi bir şey karşısında söylenir ve bu da bir nevi Allah’a olan şükran ve takdir anlamına gelir. Düşünsene, geçen hafta arkadaşım Serkan bir sunum yaparak iş yerinde ödül aldı. Tüm ofis alkışlarla onu kutladı, biz de hep bir ağızdan “Maşallah Serkan, ne kadar da başarılısın!” dedik. Burada aslında başarılı olmasının Allah’ın izniyle olduğu anlamına gelir bir bakıma. Ama, bu söz gerçekten Kur’an’da geçiyor mu?
Kur’an’da Maşallah Geçiyor Mu?
Beni tanıyanlar bilir, bir şey merak etmeye başlayınca o konu hakkında derinlemesine araştırma yapmayı çok severim. Ekonomi okumuş biriyim, sayılarla, raporlarla uğraşmayı seviyorum. Ama işin ilginç tarafı, bazen günümüz dilindeki anlamlarla eski metinlerdeki anlamlar çok farklı olabiliyor. Bu yüzden, “Kur’an’da maşallah geçiyor mu?” sorusuna yanıt bulmak için işe biraz derinden başlamaya karar verdim.
Kur’an’da doğrudan “Maşallah” kelimesi yer almaz. Ancak, bu kelimenin anlamına yakın ifadeler, Allah’ın kudretini ve dilemesini anlatan ayetlerde geçer. En bilinen örneklerden biri, “Mâ şâ’Allah” (ما شاء الله) ifadesidir. Bu ifade, “Allah ne dilerse olur” anlamına gelir ve aslında “Maşallah”ın daha geniş, derin bir anlam taşıyan halidir. Bu tür ifadeler, insanın bir başarıyı ya da güzelliği gördüğünde, Allah’ın iradesine olan teslimiyetini ve teşekkürünü simgeler.
Mesela, “Ne kadar güzel bir manzara!” dediğinizde, arkasından bir “Maşallah” eklemek aslında bu güzel şeyi Allah’ın takdiri olarak görmek anlamına gelir. Yani, bu kelime bir anlamda Allah’ın kudretini ve yaratılışını yüceltir.
Kur’an’dan Birkaç Örnek
Kur’an’da “Mâ şâ’Allah” ifadesi, en çok Kehf Suresi’nin 39. Ayetinde geçer:
“Fakat, beni gördüğün zaman, senin Allah’ın dilemesi dışında başka bir şeyle ilgili sahip olduğun bir gücün yoktur.” Burada aslında, “Maşallah”ın ruhu var. Yani, her şeyin Allah’ın izniyle olduğunu kabul etme, her şeyin O’nun iradesine dayandığını anlama. Bu ifadeyle, insan bir başarı ya da güzellik karşısında şükran içinde olur, kendini Allah’a yönlendirir.
Bir başka örnek de Furkan Suresi’nin 2. Ayeti:
“O, her şeyi yaratıp düzenleyen, her şeyin varlığını ve işleyişini bilendir. O’nun dilemesiyle bir şey meydana gelir.” Burada da, her şeyin Allah’ın iradesine dayandığını belirten bir ifade var. “Maşallah” demek de işte bu anlama yakın bir şekilde kullanılır.
Maşallah’ın Sosyal Hayattaki Yeri
Peki, biz bu kelimeyi nerelerde, nasıl kullanıyoruz? Biraz da günlük yaşamdan örnekler verelim. Mesela, bir düğünle ilgili fotoğraf paylaşılır, hemen birisi “Maşallah, ne güzel bir çift!” der. Ya da yeni doğmuş bir bebek görüldüğünde, herhalde en yaygın kullanılan ifadelerden biri “Maşallah, çok tatlı!”dır. Ben de bir arkadaşımın çocuğunu ilk kez gördüğümde, “Maşallah, çok tatlısın!” demiştim, çünkü içimden o güzelim hali Allah’a şükür olarak ifade etmek istemiştim.
Bir de iş yerinde şunu fark ettim: Eğer biri gerçekten iyi bir iş yaptıysa, hemen bir “Maşallah” gelir. Mesela geçen hafta projede çok iyi bir sunum yaptım. Herkes çok beğendi ve sonunda müdürüm “Maşallah” diyerek övgüde bulundu. O an sadece teşekkür etmekle kalmadım, içimden de “Allah’a şükür!” dedim, çünkü her başarıda bir nebze Allah’ın takdirinin olduğunu düşünürüm.
Sonuç Olarak
Kur’an’da doğrudan “maşallah” kelimesi geçmese de, onun anlamını taşıyan çok sayıda ifade var. Bu ifadeler, Allah’ın kudretini ve iradesini hatırlatarak, insanı şükürle donatır. Günlük hayatta da biz, bu kelimeyi sıkça kullanarak bir başarıyı, güzelliği ya da özel bir anı yüceltiriz.
Bir bakıma, “Maşallah” demek, sadece bir sözcük değil; aynı zamanda bir teslimiyet, bir şükür ifadesidir. Allah’a teşekkür etmektir. Eğer bir gün bir başarıya imza atarsanız, birileri size “Maşallah” derse, işte o an gerçekten size olan takdirin ve Allah’a olan inancın birleştiği bir anı yaşarsınız.