İş Görüşmesinde Nasıl İkna Edilir?
Beni bilenler bilir, iş görüşmelerinde ikna edici olmak, çok boyutlu bir iş. Kimine göre bu tamamen ne kadar iyi bir oyuncu olduğuna bağlıdır. Kimi de “ben olduğu gibi olmalıyım” diyerek doğal olmaktan yana. Şimdi size bir sır vereyim: İkna edilmek, bence her şeyden önce karşıdaki insanın ne görmek istediğini anlamakla ilgili. Ama tabii, burada bir problem var. İnsanlar her zaman ne istediklerini söylemezler, ya da söyledikleri şey, gerçekte ne istediklerini yansıtmaz. Bu yazı, iş görüşmesinde nasıl ikna edileceğinizi gerçekten tartışmaya açacak. Sevdiğim ve sevmediğim yanlarıyla hem iş görüşmelerini hem de ikna süreçlerini ele alacağım.
İş Görüşmesinde İkna Edilmenin Güçlü Yönleri
1. Hazırlık ve Araştırma
Her şey aslında ne kadar iyi hazırlandığınızla başlar. Sadece CV’nizi güncellemekten bahsetmiyorum, şirketi iyice araştırmak, hangi projelere imza atıldığını bilmek, o şirketin vizyonunu ve misyonunu kavrayabilmek gerçekten önemlidir. En basitinden, bir iş görüşmesine giderken, o şirketin neye önem verdiğini anlamadığınızda, onlara nasıl değer katabileceğinizi açıklamanız imkansız hale gelir. Çünkü “ben bu işe uygun muyum?” sorusunun cevabını sadece şirketin ne istediğini anlayarak verebilirsiniz.
2. İletişim Becerileri
Bunu ne kadar sevmiyorum ama ne yazık ki gerçek şu: İletişim becerisi her şeydir. Hem de çok önemli bir şeydir. Birçok iş görüşmesi, ne kadar deneyiminiz olduğunu ya da yeteneklerinizin ne kadar geniş olduğunu sorgulamak yerine, sizin kendinizi nasıl sunduğunuzla ilgileniyor. Evet, özgeçmişinize bakacaklar, deneyimlerinizi inceleyecekler ama siz “Nasıl bir insanım? Hangi sorunları çözebilirim?” gibi sorularla onlara hitap etmezseniz, sadece CV’nizle değil, kişiliğinizle de “satış yapamıyorsunuz”. Bir bakıma, bir ürünün satışı gibi. Ürün iyi olsa da, satışı yapabilmek için bir ikna süreci gereklidir.
3. Samimiyet (Fazlası Olmasın!)
Samimiyet de çok önemli, evet ama burada dikkat edilmesi gereken bir şey var. Samimi olmak demek, tamamen kendi doğal halinize bürünmek anlamına gelmiyor. Yani, bir iş görüşmesinde giydiğiniz tişörtle gelip “Ben böyleyim işte, beni kabul ediyorsanız buyurun!” demek samimiyet değil, sırf tembellikten yapılmış bir seçim olur. Samimi olmak, durumu idrak edip, kendinizi doğru şekilde ifade edebilmektir. Bu da, sizi tanımaya çalışan kişilerle kurduğunuz iletişimin doğallığını artırır.
İş Görüşmesinde İkna Edilmenin Zayıf Yönleri
1. Fazla İdealizm ve Gerçekten Uzak Olmak
Bir iş görüşmesine giderken, “Ben burayı çok seviyorum, işin içinde gerçekten kendimi bulacağımı hissediyorum” gibi laflar etmek, aslında bir nevi tuzak olabilir. Çünkü hiçbir iş dünyası, sizin kişisel gelişim yolculuğunuz için bir terapi merkezi değil. Tabii ki işin içinde gelişmek önemli, ama fazla idealist olmak bazen karşıdaki kişiye gerçekçi gelmeyebilir. “Hayır, beni bekleyen bu harika fırsatlar karşısında kendimi feda ederim!” demek, genellikle işe yaramaz. Yani, idealizm ile gerçekçilik arasında bir denge kurmak gerekiyor.
2. Fazla “Satıcı” Olmak
Bazen bir iş görüşmesinde o kadar ikna edici olmak isteriz ki, kendimizi “satıcı” gibi hissetmeye başlarız. “Evet, ben her işin altından kalkabilirim, her projede liderlik yaparım, her sorunu çözerim” diyerek fazla satıcı olmaya başlamamız mümkündür. Burada asıl sorun, her şeyin çok mükemmel görünmesidir. Kendi zayıf yönlerinizle, eksik yönlerinizle dürüst olmak önemli. Yoksa, sonunda o pozisyonu gerçekten siz istemediğinizde ya da o pozisyonda başarısız olduğunuzda, sorun sizde değil, aslında her şeyin fazla satıcı havasında olmasında yatıyor olabilir. Gerçekten bu tip bir yaklaşım işe yarar mı? Yoksa sadece karşı tarafı ikna etmenin kolay yolu mu?
3. Kendi Fikrinin Peşinden Gitmek ve Empati Kurmamak
Bir iş görüşmesinin tek taraflı olmadığını unutmamak gerek. Bunu kimse size söylemez ama iş görüşmesi sırasında sürekli kendi görüşünüzü savunmak, karşı tarafın görüşünü dinlememek büyük bir hata. Bazen, “Evet ben şunu yapabilirim, bu projede harika olabilirim” demek yerine, “Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Şirketin hedeflerine nasıl katkı sağlayabilirim?” demek, daha ikna edici olabilir. Çünkü her şey, empati kurmaktan geçiyor. Ancak burada önemli bir nokta var: Empati yaparken kendinizden fazla ödün vermemelisiniz.
İş Görüşmesinde İkna Edilmenin Gerçek Sırrı
Sonuçta iş görüşmesinde ikna edilmek, tamamen karşılıklı bir süreç. Biraz araştırma, biraz iletişim becerisi, biraz da dürüstlük… Ama bütün bunların dışında, bence iş görüşmelerinin en önemli kısmı şudur: Kendiniz gibi olmak. Evet, tabii ki herkes kendi becerilerini ve deneyimlerini en iyi şekilde sunmaya çalışacaktır. Ama işin sonunda, gerçekten kendinizi gösterebildiğiniz ve karşınızdakiyle doğru şekilde bağ kurduğunuzda, o ikna süreci çok daha kolaylaşır. Çünkü iş görüşmelerinde, sadece “ne kadar iyi olduğunuzu” değil, “bu iş için ne kadar uygun olduğunuzu” da anlatmak gerekir.
Peki, iş görüşmesinde gerçekten ikna edilmek için ne kadar yol alırsınız? Gerçekten doğru bir pozisyon seçimi yapmak mı, yoksa sadece ikna edici olmak mı daha önemli?